Zijn alle kindermisbruikers ook daadwerkelijk pedosexueel?
Ik stel deze vraag omdat hij me nu al enige tijd bezighoudt en ik er nooit ergens iets over lees. Ook vanuit de gedachte dat er (zeker n.a.v. het programma van Oprah Winfrey) een schrikbarend hoog aantal kindermisbruikers in Amerika is. Dus: Zijn kindermisbruikers echt pedosexueel of is hier sprake van een grote groep mensen die steeds grensverleggender bezig is met sex en van daaruit uiteindelijk bij kinderporno terecht komt?
Om een iets minder onzeker en iets krachtiger antwoord te geven dan mijn voorganger: nee, niet alle kindermisbruikers zijn pedoseksueel.
Er zijn onderzoeken gepubliceerd die de typologieën van daders van kindermisbruik behandelen, en die literatuur is grotendeels overgenomen door latere onderzoeken. Een Nederlands onderzoek wijst er ook naar terug, en vat het samen (in het Nederlands), hier te vinden:
.http://www.wodc.nl/onderzoeksdatabase/aard-en-omvang-pedoseksuele-delicten.aspx (rechts staat de fulltext in pdf-formaat; het betreffende stukje staat op pagina 39).
Kort samengevat: er worden twee onderzoeken genoemd, één van Knight en Prentky, en één van Frenken. In eerstgenoemd onderzoek wordt onderscheid gemaakt tussen de mate van het (niet-seksuele) contact tussen het kind en de pleger, en tussen de aanwezigheid of afwezigheid van een seksuele aangetrokkenheid tot kinderen bij de pleger. Dan krijg je een vierdeling:
- Veel contact met kind, aanwezige seksuele aangetrokkenheid: Pedofiele plegers (vooral de homoseksuele knapenminnaars worden genoemd)
- Weinig contact met kind, aanwezige aangetrokkenheid: pedoseksuele jager (uit de bosjes springende viezeriken, deze worden de 'jagers' genoemd)
- Veel contact met kind, geen seksuele aangetrokkenheid: incestplegers (incest wordt over het algemeen gepleegd door gefrustreerde volwassen mannen, voor wie de seks met het kind slechts substituut is voor seks met vrouwen)
- Weinig contact met kind, geen aangetrokkenheid: opportunistische jagers.
Zoals je ziet zijn volgens deze indeling slechts de eerste twee categorieën "pedoseksuelen", en zijn de laatste twee dat niet.
Frenken (in een ouder onderzoek) maakte een net iets andere verdeling, iets breder en iets minder rigide:
3 typen kindermisbruikers:
-Pedofiele type: seksuele aangetrokkenheid maar daarnaast ook niet-seksuele interesse voor kinderen, relaties van langere duur, geen fysiek geweld
-Situationele type: geen specifieke voorkeur voor kinderen, kind is substituut, gaat vaak samen met spanning en frustratie (van de volwassene); meestal incest
-Antisociale type: 'hit and run'-karakter, kind wordt 'gebruikt' niet om seksuele interesse maar omdat het een makkelijk doelwit is, vaak zijn de daders ook op andere vlakken (seksueel of niet-seksueel) gewelddadig, onverschilligheid om anderen.
Ook bij deze verdeling zijn er groepen misbruikers waarbij niet van een pedoseksuele aangetrokkenheid sprake is. Dutroux lijkt goed te passen binnen het 'antisociale type', en ik heb (zoals voorgaande poster hem al geen pedofiel 'vond') van horen zeggen dat de psychiater die Dutroux behandelde, tot eenzelfde conclusie kwam (geen pedofiele aangetrokkenheid).
Onder geweldplegers wordt in het onderzoek dat ik hierboven linkte, door Knight en Prentky ook nog een onderverdeling gemaakt, waardoor ook typen als Dutroux in hun systeem goed onder te brengen zijn. Ik zal dit echter hier niet uittypen, aangezien dit slechts verdieping is op de bovengenoemde categorieën. Dit staat op blz. 44-45.
Verder noem je Amerika; in Amerika wordt alles wat volgens de wet verboden is op dat gebied, seksueel misbruik genoemd, en daar zijn ze nogal verregaand in. Een jongen van 17 die een seksuele relatie met een meid van 14 heeft (of, in sommige staten, een meid van 19 met een jongen van 16), gaat in dezelfde sex offender registration (registratielijst) als waar kinderverkrachters zitten. Wanneer kinderen van 11 en 12 een meisje van 10 dwingen om zich uit te kleden, gaan ook zij op de sex offender lijst (ik verzin dit niet, dit is écht hoe extreem het er daar aan toe gaat). Zie bijvoorbeeld deze column (in het Engels):
.http://freestudents.blogspot.com/2009/09/there-is-fury-and-and-sadness-inside.html
Gegeven dat er in Amerika zó hysterisch mee wordt omgegaan, is daar inderdaad bijna alles kindermisbruik. In Amerika komen er dus, naast de bovengenoemde soorten 'plegers', nog een groot aantal gevallen van vrijwillig seksueel contact bij, dat tegen de maatschappelijke norm in gaat en daarom illegaal wordt genoemd; en een aantal gevallen die wij hier niet snel tot iets 'hards' als kindermisbruik zouden benoemen (bijvoorbeeld te ver gaand seksueel experimenteren van kinderen met dwang).
En naast dit alles kan je je nog de vraag stellen of pedofiel/niet-pedofiel wel zo zwart-wit is. Zo benadrukt Marthijn Uittenbogaard vaak graag dat uit een onderzoek blijkt dat 90% (90% of all statistics are made up... Een hoog percentage in ieder geval) van alle mensen opgewonden raakten van het zien van foto's van minderjarigen. Een zekere aangetrokkenheid zal wellicht in veel mensen aanwezig zijn, in de één sterker dan in de ander, en wanneer iemand die normaliter niet specifiek op kinderen valt toch een keer langs kinderporno komt, is het niet uitgesloten dat die daar opgewonden van zou kunnen raken. Meestal is de aversie-reactie echter vrij sterk, omdat het hard tegen de gemiddelde moraal van mensen in gaat (op een gevoelig onderwerp, kind-welzijn).
Statistieken van de percentages pedofielen onder de kindermisbruikers zijn erg moeilijk te vinden, enerzijds omdat die informatie vaak niet openbaar opgenomen wordt in een veroordeling, en anderzijds omdat natuurlijk slechts een kleine fractie van al het misbruik ooit (of tijdig) bekend wordt. Sterker nog, er zullen gevallen van misbruik zijn die nooit bekend worden omdat ze voor niemand een probleem vormen (bijvoorbeeld contacten die 'vrijwillig van aard' waren). Op pagina 42-43 van het onderzoek staat dat er van de 177 gevallen behandeld door Knight en Prentky, geen enkel geval was van lichamelijk letsel ten gevolg van geweldpleging, wanneer er véél contact was met het slachtoffer (pedofielen en incestplegers).
Op blz. 81 van het onderzoek staat een kleinschalige verdeling van "zwaar bestrafte daders"; van hen had 25% (van de 67) een pedoseksuele voorkeur. Maar aangezien pedofielen (met een pedoseksuele aangetrokkenheid) voornamelijk ontucht plegen als vorm van kindermisbruik, en niet snel "zwaar" bestraft zullen worden voor systematische verkrachting of fysiek letsel, zal het percentage plegers met een pedoseksuele aangetrokkenheid bij ontucht ('licht' seksueel misbruik) waarschijnlijk hoger liggen.
Bedankt voor de uitvoerige uitleg (beide reacties), al moet ik zeggen dat ik er ook van schrik. En wel om het volgende: In het betreffende programma van Oprah ging het met name over kinderporno, maar ook over uitgebrachte boeken en video's waarin volwassenen wordt geleerd hoe ze (hun) kinderen kunnen voorbereiden op sex, vaak al vanaf de babytijd. Men had ook achterhaald hoeveel inwoners naar kinderporno kijken en het aantal was schrikbarend. Daardoor kwam ik op de gedachte dat dit bijna niet allemaal pedofielen kunnen zijn. Jullie uitleg bevestigt dat het probleem rond kinderporno inderdaad veel groter is en dat beangstigd me. Want, om welke type's het ook gaat, kinderporno is blijkbaar aantrekkelijk voor een veel grotere groep dan ik al dacht, ook voor mensen die niet zelf sexueel actief zijn met kinderen. Naar mijn idee gaat deze groep ook alleen maar groeien door o.a. het internet. En dit houdt in dat er steeds meer kinderen nodig zijn om doorlopend nieuwe pornofilms aan te kunnen bieden. Ik vind dit een afschuwelijke gedachte.
Natuurlijk weet ik dat Amerikanen behoorlijk 'spastisch' kunnen reageren als het om sex gaat, maar dit ging echt over heel ernstige zaken. Geen programma waar je graag naar kijkt, maar ik wilde mijn ogen er niet voor sluiten. Net zo min als voor het gegeven dat dit dus ook in Nederland op grote schaal voor komt. Ik ben dus niet blij, maar wel een stuk wijzer. Dank u wel hiervoor.
Jullie uitleg bevestigt dat het probleem rond kinderporno inderdaad veel groter is en dat beangstigd me. Want, om welke type's het ook gaat, kinderporno is blijkbaar aantrekkelijk voor een veel grotere groep dan ik al dacht, ook voor mensen die niet zelf sexueel actief zijn met kinderen. Naar mijn idee gaat deze groep ook alleen maar groeien door o.a. het internet. En dit houdt in dat er steeds meer kinderen nodig zijn om doorlopend nieuwe pornofilms aan te kunnen bieden.
Ik vraag me af of het klopt dat er bij een grotere vraag naar kinderporno ook een grotere hoeveelheid films wordt geproduceerd. Bij een commerciële 'kinderpornomarkt' zou inderdaad het vraag- en aanbodmodel opgaan, maar volgens mij is dit hier niet het geval: de meeste kinderporno wordt via Peer-to-Peer netwerken gratis verspreid, waarbij de downloader en de producent enorm ver van elkaar verwijderd zijn. Zonder elkaar te beïnvloeden dus.
Behalve "schrikbarend" lijkt me het feit dat 'veel' mensen structuur kinderporno kijken -- en het dus blijkbaar opwindend of spannend vinden -- een reden om de taboes rond pedofilie en (kinder-)seksualiteit weg proberen te nemen door over de onderwerpen te praten. Juist door bepaalde seksuele gevoelens diep weg te stoppen raken mensen gefrustreerd, en dat lijkt me gevaarlijk. Mensen zijn over het algemeen gewoon mensen waar normaal mee te praten valt, en daar doet het bezit van (onderdrukte, seksuele) gevoelens richting kinderen weinig aan af; ze worden er niet zomaar 'monsters' van.
Waar populaire media goed in zijn, is het opblazen van randverschijnselen tot representatief van een groter geheel. Zo worden uitgebrachte misbruik-handleidingen genoemd als voorbeeld van het probleem kinderporno/kindermisbruik. Weet echter goed dat dergelijke dingen randverschijnselen zijn, waar 90% of meer van alle kinderporno-gerelateerde figuren waarschijnlijk nooit mee te maken zal krijgen!
Verder is het een "voordeel" van digitale kindpornografie dat het in essentie digitaal (dus gratis) kopieerbaar is. Daarmee is het veel minder noodzakelijk dat er "nieuw" materiaal komt. Er bestaat volgens mij al flink wat.
Kinderporno ontstaat (denk ik) uit twee bronnen: pedofielen die kinderen misbruiken voor (primair of deels) eigen genot; en niet-pedofielen die kinderen (laten) misbruiken, primair voor geld. Die laatste groep lijkt me vooral een probleem in arme landen, waar ook andere vormen van kinder-uitbuiting voorkomen, zoals kinderarbeid, kindprostitutie, of het gebruiken van kinderen als bedelaars voor geld (denk aan de film Slumdog Millionaire).
Mijn persoonlijke mening: het bestaan van kinderporno is slechts een probleem voor zover daar kinderen voor misbruik zijn of moeten worden. Wat betreft het downloaden van kinderporno, is dat dus slechts een probleem wanneer dat downloaden een misbruikmarkt in stand helpt te houden (en dat is bij het merendeel van de grootschalige kinderporno-invallen die gedaan worden het geval: die mensen downloadden meestal kinderporno tegen betaling met creditcards).
Het probleem "vervaardigen van kinderporno" heeft zich sinds de jaren '70 verplaatst. Toen was het nog legaal om te bezitten, en werd er losser mee omgegaan: kinderporno-boekjes waren in de gemiddelde boekhandel gewoon te koop (ja, echt). Het misbruik was daarmee ook 'vriendelijker'; er werden geen kinderen fysiek mishandeld of verkracht, er was slechts sprake van 'vrijwillige' seks. Nu is alles wat kinderporno mag heten verboden, en worden hier en daar (zoals in het Verenigd Koninkrijk) regelgevingen omtrent wat kinderporno heet, aangescherpt*. Gevolg is dat dat alles "underground" is gegaan. Het kindermisbruik is verplaatst, en verhard.
Wat Twisty schreef klopt ook: dat mensen gemiddeld sneller nieuwsgierig zijn naar kinderporno komt niet alléén door het makkelijker beschikbaar zijn daarvan, maar ook door het taboe zijn ervan. Dat maakt het spannend. Ik denk ook dat de gemiddelde persoon die beginnend nieuwsgierig naar kinderporno kijkt, daar niet voor zal hebben betaald.
Wat voor effecten het bestaan voor kinderporno heeft, is niet bekend. Er wordt zonder goede onderbouwing twee kanten op geredeneerd.
- Enerzijds wordt geclaimd dat het bestaan van kinderporno grensverlagend werkt, en ervoor zorgt dat de mensen die het zien, sneller zelf tot misbruik zouden overgaan. Die claim loopt analoog met het idee dat kinderen die gewelddadige video-spelletjes spelen zelf ook gewelddadig worden; tevens een omstreden bewering.
- Anderzijds wordt gezegd dat het bestaan van kinderporno ontladend werkt. Dat het pedofielen (en anderen) een plek geeft om hun seksuele spanning te ontladen op een manier waarop geen kinderen geschaad worden (tenminste niet direct, en soms ook zelfs niet indirect**). Deze claim wordt gebaseerd op het ontladende effect van masturbatie, wat ook bekend is bij hetero's.
Hoe deze twee zich tot elkaar verhouden, is onbekend. Daar zijn geen gegevens over. Het is wel bekend dat de meeste mensen die kinderen misbruiken, ook kinderporno hebben gekeken; maar andersom is niets bekend over de toename van risico's tot kindermisbruik wanneer iemand kinderporno kijkt, noch is een causaal verband tussen het kijken naar kinderporno en het plegen van misbruik aangetoond.
* In het Verenigd Koninkrijk hebben ze recentelijk de omschrijving van wat kinderporno mag heten dusdanig veranderd, dat álles wat zij ook maar kinderporno zouden willen kunnen noemen, ook zo genoemd kan worden. Zelfs een tekening van een aangekleed kind dat naar een masturberende volwassene kijkt, zou volgens die wetgeving tot kinderporno kunnen worden betiteld.
** wanneer kinderporno verkregen is op een manier die enige marktwerking volledig omzeilt, bijvoorbeeld het anoniem en kostenloos downloaden via bepaalde programma's, levert het downloaden van zo'n bestand geen bijdrage aan het misbruik dat ervoor gepleegd is. Ook virtuele kinderporno, zoals 3d-plaatjes of tekeningen, leveren uiteraard geen bijdrage aan kindermisbruik.
Het is belangrijk om goed te weten waarover je praat als je het hebt over pedofilie, pedoseksualiteit en kindermisbruik. Natuurlijk is er een zekere overlap en zijn er pedofielen die kinderen misbruiken, evenals er kindermisbruikers zijn die niet pedofiel zijn. Een pedoseksueel is strict gezien iemand die seks heeft (gehad) met kinderen, ongeacht de intentie waarmee dat is gebeurd. Hoewel dat onderscheid zelfs door pedofielen niet altijd gemaakt wordt. Iemand als Marc Dutroux, om maar een bekend voorbeeld te gebruiken, is wel pedoseksueel maar hoogstwaarschijnlijk niet pedofiel. Hij misbruikte zijn slachtoffers vooral uit macht en wellicht nog andere drijvende krachten, maar ik kan hem persoonlijk echt geen pedofiel noemen. Zo wordt incest ook vaak gedreven door een bepaalde machtsverhouding of (seksuele) frustratie, maar de daders zijn meestal niet pedofiel.
Bij kinderporno ligt het nog wat ingewikkelder, want inderdaad kan iemand die per ongeluk dergelijk materiaal onder ogen krijgt daar ineens opgewonden van raken en meer willen (tot in sommige gevallen daadwerkelijk het uitvoeren van seksuele daden), terwijl kinderen op straat hem of haar niets doen. Ook dan zal ik zo iemand niet echt pedofiel noemen. Maar het kan ook best zijn dat bij iemand die in aanleg pedofiel is maar dat (onbewust) al die tijd onderdrukt heeft, deze gevoelens als het ware geactiveerd worden door het zien van kinderporno. Maar in de meeste gevallen zal die persoon dan niet overgaan tot daadwerkelijk misbruik.
Kortom, het is niet zo zwartwit als de media ons vaak doen geloven...