Pederastie en de islam

Uit: Recensie van Stephen O. Murray & Will Roscoe (red), Islamic Homosexualities. Culture, History, and Literature. New York/Londen: New York University Press, 1997, 331 pp., index, €46,90.

De islamitische wereld kent een duidelijke veroordeling van homoseksuele handelingen die niet zozeer op de Koran alswel op aan Mohammed toegeschreven uitspraken is gebaseerd. Landen met een islamitische wetgeving stellen meestal strenge straffen op homoseksuele handelingen die overigens niet vaak worden opgelegd omdat de technische bewijslast in de meeste gevallen nogal ingewikkeld is: vier mannelijke getuigen van onbesproken gedrag moeten de wandaad hebben geconstateerd.

Ondanks strenge wetgeving komt homoseksueel gedrag onder mannen in de islamitische wereld op ruime schaal voor. Gehuwde en ongehuwde vrouwen zitten thuis opgesloten terwijl veel vooral jonge, ongehuwde mannen de straten afschuimen op zoek naar vertier. Daar vinden ze geen vrouwen, maar elkaar. En onder elkaar beleven ze hun seksueel plezier.

In de islamitische wereld zou een positieve grondhouding bestaan ten aanzien van seksualiteit. Bij gebrek aan heteroseksuele mogelijkheden schijnen veel mannen te kiezen voor het belangrijkste alternatief: gratis seks met jongens of met mannen die niet als echte man worden gezien.

Want net als heteroseksuele verhoudingen staan homoseksuele verhoudingen meestal in het teken van ongelijkheid. Mannen penetreren jongens die nog geen man zijn of andere mannen die geen man willen zijn. Homoseksualiteit kent met andere woorden twee belangrijke vormen: enerzijds pederastie ofwel seks tussen een oudere en jongere man en anderzijds de sekse-omkering van een man die zijn sekse-positie heeft omgebogen en toestaat dat andere mannen hem seksueel gebruiken.

De pederastische vorm komt verreweg het meeste voor in de islamitische wereld, zeker in het Arabische en Perzische deel daarvan. Naast prostitutie is het de ventielzede bij uitstek. Hoewel de passieve rol in seks als bij uitstek vrouwelijk wordt gezien, schaadt het de jongens die eraan toegeven of daartoe misbruikt worden, volgens bestaande opvattingen niet. Later hoeven ze er niet minder mannelijk om te worden. Alle betrokkenen zullen er bovendien over zwijgen als het graf tenzij er iets anders aan de hand is. Wel bestaat hier en daar de idee dat anale seks verslavend is voor de passieve partner zodat lang niet alle jongens het gewillig zullen accepteren.

De pederastie is vanaf het begin van de Islam wijd verbreid geweest en heeft geleid tot culturele hoogstandjes op het gebied van poëzie en spiritisme. Er bestaan veel lofzangen op de knapenliefde in dichtvorm en de liefdesuitingen jegens God die als concreet aangrijpingspunt hebben Zijn manifestatie in een welgeschapen jongenslijf. Sommige variaties van het spiritisme, vooral in Perzië, hebben anders gezegd knapenliefde als invalshoek. Pederastie was al wijd verbreid in de betreffende landen voordat de Islam zich er vestigde. De Islam liet een gevestigde traditie relatief ongemoeid.

In culturen waar het om eer en schande gaat, en niet om schuld en boete zoals in de huidige westerse wereld, kunnen seksuele variaties gedijen in de privé-sfeer. Zolang niemand weet krijgt van zulke zondes, is er niks aan de hand. De verboden vruchten smaken er misschien wel beter om. Zodra de deur van de slaapkamer vergrendeld is, maakt het niet meer zoveel uit wat er gebeurt op voorwaarde dat de seksuele partner te vertrouwen is en niet uit de slaapkamer klept. Eer is immers een publieke zaak en zolang beide partners het zwijgen bewaren, zal niemand zich aan hen storen. Homoseksualiteit is bij uitstek een zaak van geheim en zwijgplicht. Daarom ook is het idee van "uit de kast komen" of "homoseksueel kleur bekennen" zo vreemd aan die islamitische culturen waar de eer van de familie vereist dat seks privé en verzwegen blijft.

Tegenwoordig heeft de pers in Nederland het nogal eens over de "homofobie onder moslims". De islamitische traditie is naar het woord iets toleranter dan de christelijke en in de alledaagse praktijk bestaat meer ruimte voor homoseksuele liefdes en relaties. Juist in reactie op westerse dominantie en "decadentie" worden de meningen in de islamitische wereld aangescherpt en ontstaat een anti- homoseksuele houding die er eerder vaak helemaal niet was.

Het ligt voor de hand dat het onderwijs bij de broodnodige aandacht voor seksualiteit wat meer de nadruk legt op de rijke seksuele tradities in de Islam. Daar profiteren autochtone en allochtone kinderen geweldig van. Zulke scholing vermijdt de eenzijdigheid van de pers waar de nadruk ligt op de kwalijke kant zoals verkrachting door en homofobie bij moslims. Ze creëert een breder kader waarbinnen de seksuele rijkdommen en beperkingen van de Islam op een evenwichtige manier aan de orde kunnen komen en een vergelijking met de christelijke traditie kan worden aangegaan.