Kinderporno, ranzig en verwerpelijk?

Ik denk dat de meeste mensen die dit lezen het er wel mee eens zijn dat de productie en verspreiding van kinderporno en vooral het misbruik dat daarvoor wordt gepleegd kwalijke zaken zijn. Kinderporno is iets ranzigs dat alleen door pedofielen wordt bekeken, wordt vaak gezegd. Helaas is de werkelijkheid dat veel vaker onschuldige, niet-pedofiele mensen en zelfs kinderen met kinderporno geconfronteerd worden via surfen op internet of zogenaamde spam-mails. Het is verschrikkelijk moeilijk om dit probleem tegen te gaan, en een eenduidige oplossing zal dit artikel er ook niet voor geven, maar wel wil ik enkele relativeringen in de algemene opinie en de wetgeving aanbrengen, en als pedofiel mijn ‘pedofiele visie’ over het onderwerp geven.

Maar relativeringen over een onderwerp als kinderporno – is dat überhaupt wel mogelijk?

Wat is kinderporno?

Op 1 oktober 2002 is de wetgeving omtrent kinderporno aangescherpt. Het komt erop neer dat ieder die een afbeelding bezit of heeft vervaardigd van een seksuele gedraging waarbij, al dan niet schijnbaar, iemand van onder de 18 is betrokken, strafbaar is. Hier zijn twee belangrijke veranderingen in doorgevoerd: de verhoging van de leeftijdsgrens van 16 naar 18 jaar en de toevoeging van het woord ‘schijnbaar’. Dit laatste heeft als gevolg dat ook virtuele kinderporno nu strafbaar is.

Volgens de uitleg bij artikel 240b betekent ‘een afbeelding van een seksuele gedraging’: een afbeelding van iemand in een zodanige houding dat daarmee kennelijk het opwekken van seksuele prikkeling wordt beoogd. Dit is natuurlijk lekker zweverig, zeker met zo’n genuanceerde uitdrukking als ‘kennelijk’ erin. Wat kwalificeert een gedraging op een afbeelding als seksueel?

De uitleg geeft twee uitersten. Waar duidelijk zichtbaar is dat een minderjarige onder dwang ‘ontuchtige handelingen met zichzelf (of een ander)’ uitvoert, is sprake van seksuele gedraging, dus is het kinderporno. Afbeeldingen van (gedeeltelijk) naakte kinderen in gezinssfeer zijn echter geen ‘seksuele gedragingen’. Foto’s van naakte kinderen die op het strand spelen bijvoorbeeld, zijn dus geen kinderporno, want vallen onder die laatste noemer. Een opluchting voor ouders in Nederland die zijn geschrokken van de berichtgeving over een Amerikaans ouderpaar dat vorig jaar is opgepakt en uit de ouderlijke macht is gezet vanwege het fotograferen van hun anderhalf jaar oude koter, naakt in bad. Belachelijk genoeg gebeuren dat soort dingen echt.

Maar hier tussen de twee genoemde uitersten zit een erg breed grensgebied van gedragingen waarvan het veel minder duidelijk is of ze wel of niet onder de noemer van dit wetsartikel vallen. De omschrijving van dit artikel is opzettelijk zo vaag mogelijk gehouden, om zo veel mogelijk te kunnen aanpakken. Natuurlijk is dat streven een goede zaak, maar hoe voorkom je schrijnende gevallen zoals bovengenoemde in de VS, en vele andere afbeeldingen van kinderlijk naakt die onterecht als kinderporno geclassificeerd worden?

Of stel nou dat een pop-tijdschrift een poster zou publiceren van Idols-ster Jim, die zijn shirt omhoog trekt en zijn tong tegen zijn bovenlip plaatst. Zo’n foto zou ongetwijfeld tot vele seksuele prikkelingen leiden bij tienermeisjes, en is er één zinnige reden te bedenken wat behalve dàt met de poster beoogd zou zijn? In feite zou dat volgens de wet dus onder de noemer kinderporno vallen, want Jim is nog minderjarig. Toch gebeurt dit wereldwijd uitvoerig: jonge tienersterren die er goed uitzien komen hun fans maar al te graag tegemoet en poseren in exotische houdingen met weinig kleding voor de camera. Neem bijvoorbeeld Amerikaans tieneracteur Brad Renfro (o.a. The Client, The Cure, Apt Pupil). Typ zijn naam in op Google en voeg desnoods het woord ‘shirtless’ toe, en u zult vele fotogaleries vinden met honderden foto’s vinden van een poserende Renfro. Naakt zal er niet tussen zitten, maar wel vele foto’s van een gedeeltelijk ontblote jongen in houdingen die met geen andere termen dan seksueel prikkelbaar zijn te beschrijven.

Technisch gezien zouden die afbeeldingen dus onder de noemer kinderporno kunnen vallen. Maar moet je die echt zo kwalificeren? Klaagt ook maar één enkele fan over het bestaan van die foto’s, en zal de jonge acteur (of zanger, of model) er zelf ook niet alles aan willen doen om zo sexy mogelijk over te komen?

Daar zit natuurlijk een moeilijkheid. Een andere moeilijkheid ligt in de vele fotosites die op internet te vinden zijn met fotogaleries van kinderen, in de meeste gevallen niet eens volledig naakt, in de ‘gezinssfeer’ uit de bovengenoemde omschrijving. Foto’s van kinderen die half naakt op het strand spelen, in het zwembad springen of een potje voetbal spelen. Het zijn legale foto’s, want ondanks dat de protesterende tegenstander zal roepen dat er wel degelijk pedofielen deze sites bezoeken die er seksueel opgewonden van kunnen raken, zijn seksuele prikkelingen niet beoogd bij het maken ervan. ‘Ja maar hoe zou jíj het vinden als je wist dat er honderden pedofielen zitten te geilen op jóuw kinderfoto’s?’ wordt dan vaak geroepen. Tja, dat is een discussie op zich. Maar die heeft niets met kinderporno te maken, maar met portretrecht. De wet op portretrecht schrijft voor dat als je ‘duidelijk onderwerp van de foto bent’, er toestemming voor openbare publicatie moet worden gevraagd. Maar die wet wordt ongeveer net zo streng opgevolgd als het kopiëren van cassettebandjes, zowel als het gaat om leuke kinderfoto’s als om foto’s van topsporters, artiesten en zelfs dode politici (denk aan de neergeschoten Pim Fortuyn op de voorpagina van elke krant op 7 mei 2002).

Volgens de nieuwe wet vallen ook afbeeldingen met daarop de ‘schijnbare’ betrokkenheid van een minderjarige onder de noemer kinderporno. Virtuele kinderporno is dus sinds 1 oktober 2002 strafbaar. Onder virtuele kinderporno verstaat men al dan niet digitaal bewerkte foto’s van kinderen of volwassenen (alsmede getekende of geschilderde afbeeldingen) zodat een afbeelding wordt gecreëerd waarop seksuele gedragingen van een minderjarige worden getoond. Hier zijn dus geen kinderen voor misbruikt, en er is vaak niet eens een foto van een kind aan te pas gekomen. De motivatie voor deze wetswijziging was dat virtuele kinderporno te moeilijk van echt te onderscheiden zou zijn, en dat deze afbeeldingen op zichzelf ook schade aan kunnen richten aan degenen die ze onder ogen krijgen.

Verhalen waar seksuele gedragingen van een minderjarige worden beschreven, al zijn ze nog zo hardcore, vallen niet onder de noemer (virtuele) kinderporno maar onder de noemer fantasie, en zijn dus niet strafbaar.

Een ‘pedofiele kijk’ op kinderporno

Misschien vraagt u zich af hoe pedofielen tegenover deze vorm van pornografie staan. Misschien bent u er ook nog wel van overtuigd dat pedofielen vieze dikke mannetjes zijn die kinderen willen misbruiken en bij gebrek daaraan zich maar toeleggen op het bekijken van vieze plaatjes van reeds misbruikte kinderen. Ik kan u vertellen: dat is niet zo.

Veel pedofielen delen dezelfde mening als ik, namelijk dat zowel het vervaardigen als het verspreiden van en het kijken naar kinderporno iets walgelijks en moreel verwerpelijks is. Het argument daarvoor is het argument wat ik al vaker in discussies en artikelen heb gebruikt: als pedofiel geef ik om kinderen, en zou ik er alles tegen willen doen om leed of misbruik dat kinderen wordt aangedaan, tegen te gaan.

Nu hoor ik u denken: ‘goed, maar je hebt toch seksuele gevoelens voor kinderen, dus jij kan toch seksueel geprikkeld worden bij het zien van zulke afbeeldingen?’ Inderdaad, ik heb seksuele gevoelens voor kinderen, dus puur fysiek gezien zou ik seksueel opgewonden kunnen raken van zo’n afbeelding. Maar er bestaat ook nog een verschil tussen fysieke opwinding en geestelijk, rationeel vermogen. Mijn aversie jegens kinderporno, ingegeven door mijn rationele vermogen, is zo groot dat ik absoluut niet de behoefte heb om fysieke, seksuele opwinding op te roepen door naar dat soort afbeeldingen te kijken. Als ik iets leuks wil zien, kan ik altijd naar het zwembad gaan en genieten van de vrolijke levendigheid maar ook de mooie lichamen van jonge jongens, zonder iemand daarbij lastig te vallen. Maar hoe zou ik, als iemand die om kinderen geeft, kunnen genieten van iets waar kinderen tegen hun wil voor gebruikt zijn?

Natuurlijk zijn er zowel van pedofiele al van simpelweg rationele kant wel degelijk relativeringen te bedenken omtrent dit onderwerp. Neem de productie ervan. Het zou wel erg kortzichtig zijn om te zeggen dat voor alle bestaande kinderporno kinderen tegen hun wil zijn misbruikt. Het is ongetwijfeld het geval dat sommige kinderen het zelf eigenlijk best wel leuk en spannend vinden om voor de camera seksuele handelingen te doen, wetende dat er mensen zijn die je mooi vinden. Moeilijk voor te stellen misschien? Maar ja, voor veel mensen is het ook moeilijk voor te stellen dat er kinderen zijn die hun seksuele gevoelens met een volwassene willen praktiseren, hoewel dat wel degelijk zo is.

Er is ook een aanzienlijke hoeveelheid pornografie die in het Oostblok werd en wordt gemaakt, waar makers arme kinderen van de straat plukken en ze hen geld bieden, om vrijwillig mee te doen. Er is hier geen dwang in het spel en die kinderen kunnen zichzelf en gezinsleden voorzien in broodnodig levensonderhoud. Schade, zowel fysiek als psychologisch, zal het kinderen die vrijwillig meedoen echt niet in alle gevallen doen.

Toch veroordeel ik in beide bovengenoemde gevallen de productie van kinderporno ten zeerste. Misschien zijn ze wat moeilijker daadwerkelijk als ‘misbruik’ te classificeren, maar in beide gevallen wordt wel degelijk ‘gebruik’ gemaakt van het kind. In het eerste geval van de goedwillendheid en de opwinding van het kind terwijl het moeilijk kan overzien wat de gevolgen ervan zijn (bijvoorbeeld verkoop aan en verspreiding onder grote groepen internetgebruikers, het feit dat ze jaren op die manier over de hele wereld zullen circuleren, de kans op herkenning door een bekende die er toevallig op stuit) en in het tweede geval van de erbarmelijke situatie van het kind. Want zou het kind het ook gedaan hebben als het het geld ervoor niet nodig had?

Voor mensen die kinderporno kopen of downloaden kan ik totaal geen respect opbrengen. Door het te kopen werk je mee aan de vraag ernaar, en werk je in feite dus mee aan het gepleegde misbruik (of gebruikmaking) van het kind. Als er vraag naar is zal het geproduceerd blijven worden, en aan een simpele afbeelding is in de meeste gevallen eenvoudigweg heel moeilijk te zien in welke situatie (met of zonder medewerking van het kind) het geproduceerd is. Maar ook door kinderporno te downloaden maak je je naar mijn mening indirect schuldig aan het misbruik. Feit is simpelweg dat als niemand het meer zou downloaden, er op die plekken kennelijk ook geen vraag meer naar is, en het dus voor dat doeleinde ook niet meer geproduceerd zou hoeven te worden.

Sommige pedofielen hebben wel eens de neiging om in welke discussie dan ook het onderwerp ‘seks’ of ‘seksuele gevoelens’ bij hun pedofiele gevoelens weg te willen moffelen. Ze zouden van ondergeschikt belang zijn, hoor je die vaak zeggen. Dat is niet waar – die zijn wel degelijk van belang, want simpelweg feit is dat je als pedofiel geclassificeerd wordt omdat je seksuele gevoelens voor kinderen hebt – dat mag niet onder de tafel worden weggestopt. Maar wat duidelijk moet zijn is dat pedofielen geen kinderen willen misbruiken (dat zijn pedoseksueel verkrachters, die vaak niet eens pedofiele geoelens hebben), maar dat ze wanneer toegestaan eventueel seksuele relaties zouden willen hebben met een kind dat dat zelf graag zou willen. Dat zal elke pedofiel je vertellen.

Door als pedofiel naar kinderporno te gaan kijken bewijs je echter het tegendeel en onderstreep je het stereotype beeld dat mensen van pedofielen hebben, dat ik aan het begin van deze paragraaf heb geschetst – een beeld waar we juist vanaf willen.

Sommige pedofielen heb ik wel eens een tegenargument horen geven: ‘Dat is allemaal heel nobel van je, maar waarom loop je dan wel op Nikeys? Waarom draag je dan wel katoenen T-shirt? Daar zijn ook kinderen voor misbruikt!’ Ja – dat is helemaal waar. Geen fractie van de Nederlandse bevolking loopt een blokje om en betaalt een aanzienlijk bedrag meer om kleding (of andere gebruiksartikelen) te kopen waar geen kinderarbeid aan te pas is gekomen. Kinderen, met name in Azië, werken dag na dag uren achter elkaar onder erbarmelijke en gezondheidsbedreigende omstandigheden, voor een loon waarvan ze zichzelf niet eens in onderhoud kunnen voorzien. Dit kindermisbruik, deze mishandeling, komt op veel grotere schaal voor en zal en de meeste gevallen ook veel schadelijker zijn voor het kind dan wanneer het meewerkt aan porno, daar kan iedereen het denk ik wel over eens zijn. Maar is het wel een argument – geeft meedoen aan de ene vorm van misbruik, je meteen maar het recht om ook aan andere vormen van misbruik mee te doen? Dat gaat mij veel te ver.

Een laatste, en misschien wel het belangrijkste argument dat vaak ‘in favor of’ kinderporno wordt gegeven, is dat het kijken ernaar pedofielen ervan zou weerhouden zich in de praktijk aan een kind te vergrijpen, omdat ze zo al in hun behoeften kunnen worden voorzien. Ik geloof daar eerlijk gezegd niet zo in. Veruit de grootste groep pedofielen, zo blijkt uit mijn ervaring, heeft echt geen ‘vieze plaatjes’ nodig om hun seksuele gevoelens in bedwang te kunnen houden. Zelfkennis, openheid, en praten met gevoelsgenoten, dat zijn dingen die een pedofiel sterk in zijn schoenen kunnen laten staan. De kleine groep mensen voor wie het zou gelden dat ze inderdaad naar misbruik moeten kijken om te voorkomen dat ze zelf in de fout gaan vormt een moeilijkheid op zich. Als het eenmaal zo ver is, zou zo iemand professionele hulp moeten zoeken, vind ik. Want die persoon is op dat moment een gevaar voor kinderen in de samenleving.

Hulp zoeken – of misschien zou het fenomeen ‘virtuele kinderporno’ hier toch van pas bij komen. Dat laatste is opnieuw een discussie op zich.

Conclusie

Relativeringen aanbrengen bij een gevoelig onderwerp als kinderporno is niet gemakkelijk, maar toch zeker mogelijk. Ze hebben mijn kijk op de morele verwerpelijkheid ervan niet veranderd. Kinderporno blijft een probleem dat uit de weg geruimd zal moeten worden, hoe onmogelijk dat misschien ook is. Een van de dingen die daarvoor zou moeten gebeuren, is dat er enige verduidelijking in de wet omtrent kinderporno zal moeten komen. De manier zoals de wet nu in elkaar steekt roept vele onduidelijkheden en onvolkomenheden op. Toestanden zoals die geregeld in Amerika plaatsvinden met ouders die juridisch van hun kinderen worden weggehaald omdat ze foto’s van kinderen hebben genomen die de rechter heel anders opvat dan ze bedoeld waren, willen we hier niet hebben. En dat geldt net zozeer voor ieder ander die foto’s maakt van kinderen – oma’s, ooms, jeugdleiders en pedofielen.

Maar de allerbelangrijkste conclusie die te trekken valt, is dat in welke vorm het ook gemaakt is, het naar mijn mening misbruik van het kind (of gebruikmaking van de situatie van het kind) is, en daarom voor mij in alle gevallen moreel verwerpelijk is.

Mocht u onverhoopt ooit op kinderporno stuiten, kunt u hier (anoniem) melding van maken bij het Meldpunt Kinderporno. Dit is een officiële instantie die waakt voor kinderporno op het internet.

En wij pedofielen? Wij hebben kinderporno toch helemaal niet nodig? Wij gaan gewoon lekker naar het zwembad of naar het park. En wees nou niet zo bang, daar zullen we uw kinderen echt niets aandoen. We genieten er alleen van hoe mooi ze zijn.