De gelijkwaardigheid binnen een pedofiele relatie

Het staat bekend als het ‘Peter Pan-syndroom’, naar het beroemde toneelstuk over het jongetje dat niet op wilde groeien. Michael Jackson is er misschien wel het beste voorbeeld van: een man die constant bouwt aan een fantasiewereld uit zijn jeugd, die hij ook nog eens Neverland heeft genoemd. Maar er zijn er meer: mannen die voor altijd de wereld van hun jongenstijd willen behouden en de strijd met volwassenheid niet aan durven of willen gaan. Ook Steven Spielberg heeft al eens toegegeven zich als Peter Pan te voelen (hij maakte niet voor niets de film Hook), evenals Kevin Costner.

Veel pedofielen zullen zich met dit gevoel kunnen identificeren: (weer) jongen willen zijn onder de jongetjes (en/of meisjes). Een ideale, probleemloze omgang, waarbij pedofiel en kind van elkaar kunnen genieten. De vervolgredenering kan dan zijn dat je als kind onder de kinderen op basis van gelijkwaardigheid met elkaar kunt omgaan. Sommige pedofielen doen grote moeite om aan te tonen dat de relatie die ze hebben aan die belangrijke voorwaarde voldoet: gelijkheid, of gelijkwaardigheid van de partners.

Dat is verspilde moeite. Een relatie tussen een kind en een volwassene bestaat niet op basis van gelijkwaardigheid. De oudere in de relatie heeft meer levenservaring en bovendien in sociale en in laatste instantie juridische zin andere rechten en verplichtingen. In de normen van onze maatschappij ligt besloten dat wanneer een volwassene en een kind samen zijn en het kind iets verkeerds doet; dan vervolgens de volwassene op zijn of haar verantwoordelijkheid zal worden aangesproken. De volwassene kan die verantwoordelijkheid weigeren (‘ik ben zijn vader niet’), maar daarmee wordt de situatie voor het kind alleen maar lastiger. Het kind krijgt dan een druk op de schouders, en verantwoordelijkheid waarvan hij of zij de gevolgen of implicaties misschien niet kan overzien.

Maar is het dan erg dat een pedofiele relatie per definitie niet gelijkwaardig is? Dat hoeft zeker niet zo te zijn. Het sleutelbegrip is verantwoordelijkheid. Als de pedofiel goed beseft waar hij mee bezig is, kan er een prachtige relatie ontstaan. Die verantwoordelijkheid houdt echter ook in dat er geen elementen in de relatie moeten worden gebracht waarvan het kind de gevolgen niet kan bevatten, of tenminste vrijelijk kan bespreken. Het gaat zeker fout als de pedofiel het kind expliciet vraagt of zegt ergens over te zwijgen. Maar ook als dat niet zo duidelijk gevraagd wordt, kan het nog steeds misgaan. Als een kind aanvoelt dat het een probleem zou kunnen worden over een bepaald aspect van de relatie met anderen (bijvoorbeeld ouders) te praten, is er een grens overschreden. Er moeten geen grote geheimen ontstaan.

Dat impliceert dat seks in zo’n relatie dus niet kan. Immers: in de huidige maatschappij is seks tussen kinderen en volwassenen zo’n taboe dat het wel een groot geheim moet worden, als het gebeurt. Het is al de vraag of seks in een ongelijkwaardige relatie überhaupt zou moeten kunnen (het gebeurt vaak genoeg, dat is zeker), maar zelfs als je daar overheen stapt blijft staan dat het kind met een groot geheim wordt opgezadeld. De gevolgen daarvan zijn voor niemand te overzien, ook voor de pedofiel niet, en die moet daarom zijn verantwoordelijkheid nemen. In de ongelijkwaardige relatie tussen kind en volwassene is hij daarvoor de aangewezen persoon.

Veel pedofielen lijken een soort zevende zintuig te hebben voor het vinden van kinderen die sociaal of emotioneel in de problemen zitten, en een gebrek aan warmte, steun of liefde ervaren. Voor deze kinderen kan een relatie met een pedofiel heel waardevol zijn: het biedt ze tóch de erkenning, de liefde die ze elders moeten missen. In deze relaties is het voor de pedofiel nóg belangrijker het in hem gestelde vertrouwen niet te beschamen. En dus zeker niet met seks te beginnen, ook al lijkt het misschien wel alsof deze kinderen er meer voor ‘openstaan’. Niet eens zo’n gekke gedachte: bij de warmte en aandacht die ze eindelijk krijgen, nemen ze desnoods seks op de koop toe.

Veroordeelde pedoseksuelen blijken dat soms anders geïnterpreteerd te hebben. Ze verwarren liefde met seks: ‘maar hij of zij vroeg erom. Dan kun je toch niet weigeren?’ Dat kan wel. Dat is nu precies het nemen van je verantwoordelijkheid in de niet-gelijkwaardige relatie tussen kind en pedofiel.